Feitelijke onderbouwing · CBS · PBL · Rijksoverheid · ABF Research

De woningmarkt in
harde cijfers

Objectieve feitenbasis op basis van gepubliceerd onderzoek. Aannames worden expliciet benoemd. Beperkingen van het concept worden niet weggelaten.

⚠️ De kernvraag of een matchingsplatform daadwerkelijk tot verhuizingen leidt is empirisch nog niet aangetoond. De onderstaande data onderbouwt het probleem — niet automatisch de effectiviteit van de oplossing.
~400.000
Woningen tekort (NL, 2024)
−24%
Doorstroming koopmarkt (WoON 2024)
72%
75+ wil niet verhuizen (CBS 2020)
79 m²
Gem. p.p. bij 70+ (CBS 2022)
Inhoudsopgave
Kerncijfers landelijk

De woningmarkt in
acht kerncijfers

Alle cijfers zijn afkomstig van CBS, PBL, Rijksoverheid of ABF Research. Cijfers met een ⚠ kleur zijn in het nadeel van het concept.

~400.000
Woningen tekort in Nederland
Staat Volkshuisvesting 2024
4,9%
Woningtekort als % van voorraad
ABF Primos 2024
+600.000
Extra huishoudens verwacht 2035
CBS Prognose 2024
40%
Eenpersoonshuishoudens nu
CBS WoON 2024
−24%
Doorstroming koopmarkt t.o.v. vorige meting
WoON 2024
72%
75-plussers wil niet verhuizen
CBS 2020
79 m²
Gem. woonruimte per persoon bij 70+
CBS 2022
75%
Verhuist binnen straal van 10 km
PBL 2023
Woonruimte per persoon naar leeftijd (m²)
Bron: CBS (2022). Alleenstaande oudere vrouwen wonen het grootst.
"Wil niet verhuizen" per leeftijdsgroep (%)
Bron: CBS (2020). 55-plussers over hun toekomstige woning.
Huishoudenssamenstelling NL — nu vs 2035 (×1.000)
Bron: CBS (2024). Prognose huishoudensgroei.
Woningtekort als % van woningvoorraad (2018–2024)
Bron: ABF Research Primos (2024). Historische percentages zijn schattingen.
Studie 1 van 6

Structureel
woningtekort

Rijksoverheid · 2025Gepubliceerd: januari 2025
Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. (2025). Staat van de Volkshuisvesting 2024. Rijksoverheid. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2025/01/20/staat-van-de-volkshuisvesting-2024

Gerapporteerde feiten

  • Woningtekort bedraagt circa 400.000 woningen
  • Tekortpercentage: ~4,9% van de totale woningvoorraad
  • Benodigde productie: ~100.000 woningen per jaar tot 2030
  • Nieuwbouwproductie bleef in 2023 achter op doelstelling

Relevantie voor concept

⚠️Kanttekening: Het rapport kwantificeert het tekort, maar doet geen uitspraak over de bijdrage van gedragsinterventies of matchingsplatforms aan het oplossen daarvan. Doorstroming is als beleidsdoel benoemd, niet als bewezen oplossingsroute.
Studie 2 van 6

Huishoudensgroei en
demografische verschuiving

CBS · 2024Gepubliceerd: december 2024
Centraal Bureau voor de Statistiek. (2024). Prognose huishoudensgroei in de toekomst vooral door meer alleenstaanden. CBS. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2024/51/prognose-huishoudensgroei-in-de-toekomst-vooral-door-meer-alleenstaanden

Gerapporteerde feiten

  • 9,0 miljoen huishoudens verwacht in 2035 (nu ~8,4 mln)
  • Groei van +600.000 huishoudens in 10 jaar
  • +400.000 extra eenpersoonshuishoudens
  • Sterke toename 65+ huishoudens door vergrijzing
  • Gemiddelde huishoudensomvang daalt structureel

Relevantie voor concept

⚠️Kanttekening: Toename van het aantal huishoudens betekent niet automatisch dat bestaande woningen vrijkomen. Extra huishoudens genereren extra vraag; doorstroming veronderstelt beweging binnen bestaande voorraad — niet de creatie van nieuwe units.
Studie 3 van 6

Afnemende doorstroming
op de koopmarkt

WoON · 2025Gepubliceerd: april 2025
Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. (2025). Kernpublicatie WoON 2024. Rijksoverheid. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2025/04/10/kernpublicatie-woon-24

Gerapporteerde feiten

  • Doorstroming koopmarkt gedaald met −24% t.o.v. vorige meting
  • Meer huishoudens met verhuiswens dan beschikbaar passend aanbod
  • Gemiddelde woonquote gestegen naar 34,3% van besteedbaar inkomen
  • Starters relatief het zwaarst geraakt door gestegen woonlasten

Relevantie voor concept

⚠️Kanttekening: De daling wordt voor een substantieel deel verklaard door hogere hypotheekrente en gestegen woningprijzen — structurele economische factoren die een matchingsplatform niet oplost. Het aandeel van gedragsfrictie in de totale daling is niet separaat gekwantificeerd in dit rapport.
Studie 4 van 6

Beperkte verhuisbereidheid
bij ouderen — de harde grens

CBS · 2020Gepubliceerd 2020 — meest recente CBS-analyse op dit thema
Centraal Bureau voor de Statistiek. (2020). 55-plussers over hun toekomstige woning. CBS Statistische trends. https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/statistische-trends/2020/55-plussers-over-hun--toekomstige---woning

Gerapporteerde feiten

  • 56% van 55–64 jarigen wil niet verhuizen, tenzij noodzakelijk
  • 72% van 75-plussers wil niet verhuizen
  • Verhuiswens daalt structureel met toenemende leeftijd
  • Meest genoemde reden: tevredenheid met huidige woning
  • Tweede reden: angst voor het onbekende en onzekerheid

Relevantie voor concept

⚠️Kritische kanttekening: 72% van 75-plussers wil niet verhuizen. Dit is de sterkste structurele beperking voor het concept. Schaalgrootte vereist óf een zeer hoog bereik, óf strategische focus op de 55–65 groep met hogere verhuisbereidheid.
Studie 5 van 6

Woonruimte per persoon:
een aanzienlijk verschil

CBS · 2022Gepubliceerd: november 2022
Centraal Bureau voor de Statistiek. (2022). Alleenstaande oudere vrouwen wonen het grootst. CBS Nieuws. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2022/48/alleenstaande-oudere-vrouwen-wonen-het-grootst

Gerapporteerde feiten

  • Nederlands gemiddelde: 53 m² woonruimte per persoon
  • 70-plussers: gemiddeld 79 m² per persoon (+49%)
  • Alleenstaande ouderen 70+: doorgaans meer dan 100 m² p.p.
  • Grondslag: CBS Woningbestand gekoppeld aan huishoudensdata

Relevantie voor concept

⚠️Kanttekening: Groter wonen is niet automatisch gelijk aan "te groot wonen" of verhuisbereidheid. Een afgelost eigenaar heeft geen financiële prikkel om kleiner te gaan wonen. Onderbenutting is een statistische constatering — geen bewijs van verhuiswens.
Studie 6 van 6

Verhuisgedrag is
beperkt stuurbaar

PBL · 2023Gepubliceerd: 2023
Planbureau voor de Leefomgeving. (2023). Verhuismotieven en ruimtelijke verhuisbewegingen. PBL. https://www.pbl.nl/downloads/pbl-2023-verhuismotieven-en-ruimtelijke-verhuisbewegingen-4669pdf

Gerapporteerde feiten

  • 75% van verhuizende ouderen verhuist binnen 10 km
  • Verhuisgedrag is sterk context- en levensfase-gebonden
  • Ouderen zijn structureel honkvast; buurtbinding is dominant motief
  • Zorgbehoefte is de sterkste externe trigger voor daadwerkelijke verhuizing
  • Vrijwillige verhuisbereidheid vereist een concrete, persoonlijke aanleiding

Relevantie voor concept

⚠️Kritische kanttekening: PBL concludeert dat verhuisgedrag "beperkt stuurbaar" is via beleid of informatieverstrekking. Zorgbehoefte en levensgebeurtenissen (overlijden partner, ziekte) zijn de dominante triggers — niet het zien van een alternatief. Dit is de meest fundamentele beperking voor het concept en vraagt om empirische toetsing via de pilot.
Synthese

Wat de data zegt —
en wat niet

Een eerlijke lezing van de beschikbare bronnen levert onderbouwing voor het probleem én serieuze beperkingen voor de oplossing.

✓ Wat de data wél onderbouwt

  • Structureel woningtekort van ~400.000 woningen (Rijksoverheid, ABF 2024)
  • Doorstroming daalde aantoonbaar met −24% (WoON 2024)
  • Ouderen wonen significant groter per persoon dan het gemiddelde (CBS 2022)
  • 75% verhuist lokaal binnen 10 km — lokale matching is valide strategie (PBL 2023)
  • ±28–44% van 55+ staat open voor verandering — een werkbaar segment

✗ Wat de data níet onderbouwt

  • Dat een matchingsplatform daadwerkelijk tot verhuizingen leidt (geen empirisch bewijs)
  • Dat de meerderheid van ouderen openstaat voor vrijwillige verhuizing (72% wil niet)
  • Dat doorstroomproblemen overwegend informationeel zijn (financiële factoren domineren)
  • Dat technologie verhuisgedrag structureel kan sturen (PBL: "beperkt stuurbaar")
  • De ketenlengte van 2,5× is een theoretische aanname, geen empirisch gemeten waarde
8
Lewicka, M. (2011). Place attachment: How much does it depend on place and how much on people? Environmental Psychology, 31(3), 207–217.
9
Coulter, R., van Ham, M., & Findlay, A. M. (2011). Interregional migration in Britain: A review. Progress in Human Geography, 35(5), 655–673.
10
EIB. (2024). Ouderenhuisvesting en doorstroming. Economisch Instituut voor de Bouw.
Toetsbare hypothesen

LVI-model: vijf hypothesen voor de pilot

Het Latente Verhuisintentie-model is gebaseerd op theorie. De pilot toetst of de aannames kloppen. Elk van de vijf hypothesen is meetbaar op basis van pilotdata.

H1
Kamermismatch voorspelt verhuisbereidheid
Huishoudens met ≥2 ongebruikte kamers tonen hogere LVI-scores dan huishoudens met volledige benutting.
Te toetsen
H2
Trap als drempel bij 65+
65+ huishoudens met trapbelasting ≥3 tonen hogere interesse in gelijkvloers alternatieven.
Te toetsen
H3
Woonduur vergroot emotionele drempel
Huishoudens met ≥20 jaar woonduur tonen lagere opt-in percentages, ongeacht LVI-score.
Te toetsen
H4
Zichtbaar alternatief verhoogt bereidheid
Na een anonieme matchmelding stijgt zelf-gerapporteerde verhuisbereidheid met ≥0,5 punt (schaal 1–5).
Te toetsen
H5
Anonimiteit verlaagt psychologische drempel
Anonieme matching leidt tot hogere opt-in percentages dan directe contactvormen.
Te toetsen

Modelgewichten (emotionele binding ×1,3 / praktische drempels ×1,2) zijn initiële schattingen gebaseerd op WoON 2024 — worden bijgesteld op basis van pilotdata (Noord-Brabant, 2026).

Pilotresultaten

Resultaten Noord-Brabant 2026

De pilot is gestart in 2026. Resultaten worden hier gepubliceerd zodra voldoende data beschikbaar is. Doel: ≥100 profielen, ≥10 potentiële matches, ≥2 opt-in contacten.

Data wordt verzameld
De pilot loopt. Zodra matchresultaten en LVI-validatiedata beschikbaar zijn, verschijnen hier de actuele cijfers. Verwachte publicatie: najaar 2026.
Doe mee

Het probleem is aangetoond.
De oplossing moet bewezen worden.

De pilot is bedoeld om te toetsen of een matchingsplatform daadwerkelijk tot verhuisbewegingen leidt. Dat is een empirische vraag — geen aanname.

Aanmelden voor de pilot